Ostatnie afery, które przetoczyły się przez Polskę w związku z ujawnianiem wysokości wynagrodzenia Warszawskiego radnego Dawida Kacprzyka (KO) w Szpitalu Południowym, sprawiły, że mieszkańcy z jeszcze większym zainteresowaniem oczekują publikacji aktualnych oświadczeń majątkowych radnych powiatowych oraz członków Zarządu Powiatu Myślenickiego.
Problem nie dotyczy jednak wyłącznie powiatu. Podobne sygnały napływają również z kilku gmin, które – nie wiadomo z jakiego powodu – nie publikują dokumentów, które zgodnie z przepisami powinny być powszechnie dostępne.
Na próżno szukać aktualnych oświadczeń majątkowych m.in. starosty Józefa Tomala (Forum Ziemi Myślenickiej), wicestarosty Ewy Kęsek (Wspólnie Dla Powiatu) czy wiceprzewodniczącego Rady Powiatu Rafała Kudasa (Forum Ziemi Myślenickiej), który jednocześnie zasiada w zarządzie Krakowskiego Holdingu Komunalnego S.A.
Podobne pytania zadają mieszkańcy Raciechowic i Dobczyc. Aktualne oświadczenia majątkowe powinny znajdować się w Biuletynach Informacji Publicznej poszczególnych urzędów. Tymczasem, mimo że ustawowy termin ich złożenia i publikacji już dawno upłynął, dokumentów wciąż brakuje.
Nasuwają się więc pytania. Czy urzędnicy mają coś do ukrycia? A może ktoś podjął decyzję o celowym opóźnianiu publikacji tych dokumentów? Bez względu na odpowiedź, mieszkańcy mają prawo oczekiwać przestrzegania prawa i pełnej transparentności życia publicznego.
Pytamy więc wprost: gdzie są oświadczenia majątkowe?
Zgodnie z art. 24h ustawy o samorządzie gminnym obowiązek złożenia oświadczenia majątkowego mają m.in.:
- radni,
- wójtowie, burmistrzowie i prezydenci miast,
- zastępcy wójtów,
- sekretarze i skarbnicy gmin,
- kierownicy jednostek organizacyjnych,
- osoby zarządzające gminnymi osobami prawnymi oraz członkowie ich organów,
- osoby wydające decyzje administracyjne w imieniu wójta.
Oświadczenia majątkowe składa się corocznie do 30 kwietnia, według stanu majątku na dzień 31 grudnia roku poprzedniego.
Jeżeli osoba zobowiązana nie złoży oświadczenia w terminie, właściwy organ – przewodniczący rady, wojewoda lub wójt – ma obowiązek wezwać ją do jego złożenia, wyznaczając dodatkowy 14-dniowy termin.
Oświadczenia są następnie analizowane przez właściwe organy oraz naczelnika urzędu skarbowego. W przypadku podejrzenia podania nieprawdy lub zatajenia informacji możliwe jest skierowanie sprawy do Centralnego Biura Antykorupcyjnego w celu przeprowadzenia kontroli.
Przepisy przewidują również konsekwencje za niezłożenie oświadczenia majątkowego. W przypadku radnych oraz wójtów może to skutkować wygaśnięciem mandatu. W odniesieniu do starostów, członków zarządu powiatu, sekretarzy czy skarbników konsekwencją może być utrata wynagrodzenia oraz odwołanie ze stanowiska.
Oświadczenia majątkowe są dokumentami jawnymi i powinny zostać opublikowane w Biuletynie Informacji Publicznej niezwłocznie po ich złożeniu, z zachowaniem ustawowych zasad ochrony danych osobowych.
Tymczasem w Biuletynie Informacji Publicznej Starostwa Powiatowego w Myślenicach ostatnie dostępne oświadczenia starosty, członków zarządu oraz radnych dotyczą 2024 roku.
Podobna sytuacja – jak informują mieszkańcy – występuje również w gminie Raciechowice. Pytają oni, kiedy w BIP pojawią się aktualne oświadczenia majątkowe sekretarza gminy, skarbnika, kierowników jednostek organizacyjnych, osób zarządzających gminnymi osobami prawnymi oraz osób wydających decyzje administracyjne w imieniu wójta.
Nie lepiej wygląda sytuacja w gminie Dobczyce. Tam również próżno szukać aktualnych oświadczeń majątkowych, mimo że obowiązek ich złożenia i publikacji powinien zostać wykonany już wiele tygodni temu.
Brak publikacji dokumentów, które z mocy prawa są jawne, podważa zaufanie mieszkańców do samorządu i rodzi uzasadnione pytania o przestrzeganie zasad przejrzystości życia publicznego. Samorząd, który wymaga od mieszkańców przestrzegania prawa, sam również powinien dawać w tym zakresie przykład.
Tekst/Grafika: Redakcja